Ejderha Figürlü Kapı Tokmağı

Cizre Ulu Camii - Kapı Tokmağı-2
 .
1
Ejderha Figürlü Kapı Tokmağı
Orta Asya geleneğinden gelen bu EJDERHA FİGÜRLÜ KAPI TOKMAĞI, sanat tarihimiz açısından çok önemli bir yere sahiptir. Cizre Ulu Camiinin bir başka sana harikası olan kanatlı kapısının üzerinde iken, kanatlarının biri üzerinye yer alan tokmak, 1969 yılında Danimarka’ya kaçırılmıştır. Diğer ejderi çalmadıklarına mı sevinelim, kapıların kanatlarını yerinde bıraktıklarına mı sevinelim, bu ejderi çalıp götürdüklerine mi üzülelim…Ne olursa olsun, Türkiye Devleti ve aziz Türkiye milleti, ecdadının yadigarına sonsuza dek sahip çıkacaktır.Ejderha Motifli Kapı Tokmağını Geri İstiyoruz.http://www.kenthaber.com/guneydogu-anadolu/sirnak/cizre/Rehber/cami-ve-mescitler/ulu-cami

Cizre Ejderleri

Fizikçi ve Makine mucidi “Ebul-iz İsmail Bin Rezzez El Cezeri” tarafından XII. Yüzyılda kazıma tekniği ile tunçtan Cizre Ulu Camii iç kapısının tokmakları olarak yapılmıştır. Sfenks ejderler badem gözlü sivri kulaklı kanatlı yaratıklara benzetilmiş ve birbirlerinin kanatlarını ısırır şekilde yapılmışlardır. Gövdeleri yılan derisine benzetilmiştir.

Ejderlerden biri Dicle diğeri Fırat nehrini ortadaki arslan başı Cizre insanını alt bölümdeki kartallar ise savaş gücünü simgeler.

Cizre Ejderleri Ulu Camii kapısında kapı tokmağı şeklinde sağlı ve sollu olmak üzere iki adet iken, Ejderlerden bir tanesi 1969 yılında Danimarka’ya kaçırılmış olup diğeri ise İstanbul Türk İslam Eserleri Müzesinde sergilenmektedir.

Ebu’l İz

Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle birlikte 1136-1206 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Cezeri’nin su saatleri, su robotları, otomatik termos gibi birçok teknik ve mekanik buluşu yaşadığı dönemde de izleyenleri şaşırtırdı. Ama asıl ilginç olan Cezeri’nin bilgisayarın dayandığı sistemin ve sibernetik biliminin temellerini atan bilim adamı olmasıdır. Ebû’l İz El Cezeri, bilgisayarın babası olarak bilinen İngiliz matematikçi Charles Babbage’den 6 yüzyıl önce aynı sisteme dayalı makineler ve otomatik aletler yaptı ve bunları çalıştırdı; sibernetiğin kurucusu olarak bilinen nörolog Ross Ashby’den 800 yıl önce de sibernetik ve otomatik makinelerin kendi kendine çalışması konusunda bilimsel çalışmalar yaptı; bu bilimin temellerini attı. Dünya bilim tarihi açısından bugünkü sibernetik ve robot biliminde çalışmalar yapan ilk bilim adamı olan Ebû’l İz El Cezeri, çalışmalarını Artukoğulları Sultanı için yazdığı Kitab’ül-Cami Beyn’el İlmi ve el-Ameli’en Nafi fi Sınaati’l Hiyel (Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap) adlı eserinde ortaya koydu.

http://www.ebuliz.com/

 

Cizre Ejderleri

Fizikçi ve Makine mucidi “Ebul-iz İsmail Bin Rezzez El Cezeri” tarafından XII. Yüzyılda kazıma tekniği ile tunçtan Cizre Ulu Camii iç kapısının tokmakları olarak yapılmıştır. Sfenks ejderler badem gözlü sivri kulaklı kanatlı yaratıklara benzetilmiş ve birbirlerinin kanatlarını ısırır şekilde yapılmışlardır. Gövdeleri yılan derisine benzetilmiştir.Ejderlerden biri Dicle diğeri Fırat nehrini ortadaki arslan başı Cizre insanını alt bölümdeki kartallar ise savaş gücünü simgeler.Cizre Ejderleri Ulu Camii kapısında kapı tokmağı şeklinde sağlı ve sollu olmak üzere iki adet iken, Ejderlerden bir tanesi 1969 yılında Danimarka’ya kaçırılmış olup diğeri ise İstanbul Türk İslam Eserleri Müzesinde sergilenmektedir.

 

Demeyiniz efendiler…Allah’ın evinde  Allah’ın gücüne gölge mi düşürülürmüş, demeyiniz…

Ortada gücü ve kudreti temsil eden bir aslan başı, kenarlarda kötülükle savaşı sembolize eden iki ejder. Kem gözlerden sakıyan, düşman güçlerden koruyan ilahi bir tılsım.
Şamanın tılsımı. Nerede ise oraya güç veren, koruyup gözeten, düşmana korku salan, sahibine cesaret veren bir tılsım…

Aslanbaşlı ve ejder motifli bu eser bir cami kapısının, kapı tokmağı olarak yapılmış.

Tunç kapı tokmağı iki tanelermiş. Biri kapının sağında biri de solunda imiş. Solundaki hala kapıda. Sağındaki vatanından epeyce uzakta, Danimarka?da çirkin bir camekanda.
David denilen sözümona sanatsever bir zatın vakfının koleksiyonunda.

Cizre Ulu Camii mutavazi bir kilise olarak yapılmış. 639’da Cizre, İslam?ı benimseyince de camiye çevrilmiş. İslam tarihinde adaletiyle ünlü Hz. Ömer halifeymiş o zamanlar. Sonrasında defalarca onarımdan geçmiş Cizre’nin bu ünlü Ulu Camii’si.

1100?lü yıllarda da Selçuklular onarmışlar. Onarırken de sert ahşaptan bir kapı yapmışlar. Kapı üzerine de yüzlerce tunç plaka çakmışlar. Gümüş motifler, bakır kufi yazılar yazmışlar. Üzerine de bir çift tokmak asmışlar. Aslanbaşlı, çift ejderli tılsımlı bir tokmak.

İlahi tılsımlarla dolu böyle bir tokmağın bir caminin kapısında ne işi var derseniz?
Cevabı basit: Ya “sanat ” dersiniz ya da “Hay Allah, Allah?ın evinde Allah?ın gücüne gölge düşürmüşler” dersiniz.
Hangisini isterseniz. Tercih sizin. Ben, “İşte sanat budur” diyenlerdenim…”İşte bu toprakların kudreti, zenginliği budur” diyenlerdenim…

 

Hamiş: Cizre Ulu Camii kapı tokmağı Türk-İslam Eserleri Müzesi’nde bulunuyor. Aslen Pargalı İbrahim Paşa’nın sarayı olan müzenin tarihini de şu yazımda anlatmıştım: http://www.biristanbulhayali.com/pargali-ibrahim-pasanin-sarayi

 

Ejderha Figürlü Kapı Tokmağı” için 2 yorum

  • 30 Mayıs 2015 tarihinde, saat 21:16
    Permalink

    Valla o kadar cok eseri yurt disina kaciran varki maalesef eserlerin hepsi gidiyor ama devletimiz artik su kacak kazi yapanlara bir kolaylik sagllasada bunlarda muzelerimize rahat rahat malzeme satabilse paralarini alabilseler

    Yanıtla
  • 19 Temmuz 2016 tarihinde, saat 03:57
    Permalink

    Merhaba, haber için teşekkürler fakat bir düzeltme eklemek isterim. Kapı tokmağındaki Ejderha Dicle ve Fıratı değil Nefsi Emmare’yi, Aslan Dicle insanını değil , kendi nefsini yendiği halde hala Allah’a muhtaç olan Arif insanı, Kartal ise savaş gücünü değil hangi nüfus ve noktada olursan ol bu kapıdan içeri girdiğinde hepsini dışarıda bırakman gerektiğini anlatır.

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest

Menü
Yitik Miras
Menü